Đây là câu hỏi đầu tiên của gần như mọi người định nuôi. Và cũng là chỗ nhiều người bị vẽ ra con số đẹp để bán tổ.
Nói thật thì sản lượng ong dú rất khiêm tốn nếu so với ong mật, và thay đổi mạnh theo từng năm.
- Ong dú cho mật tính bằng lít mỗi năm, không phải bằng chục lít
- Năm mưa thuận thì hơn hẳn năm khô kéo dài
- Đàn mới ổn định thường chưa cho thu trong năm đầu
- Thu ít mà đều bền hơn thu cạn một lần
Khoảng thực tế
Ở vùng Trảng Bàng, một đàn khoẻ đã ổn định vài năm thường cho khoảng nửa lít tới hơn một lít mỗi năm. Đàn mới hoặc đàn yếu thì ít hơn nhiều, có năm không thu được gì.
Con số này thấp so với kỳ vọng của người mới, nhưng đó là bản chất của loài. Ong dú nhỏ, đàn ít quân, bay hẹp, nên lượng mật gom về không thể nhiều.
Giá trị của mật ong dú nằm ở chỗ hiếm và ở đặc tính riêng, không nằm ở sản lượng.
| Tình trạng đàn | Sản lượng thường thấy mỗi năm | Ghi chú |
|---|---|---|
| Đàn mới nhận về | Chưa nên thu | Để đàn gây dự trữ |
| Đàn năm thứ hai | Ít, có thể chưa thu | Tuỳ mùa hoa |
| Đàn ổn định, mùa thuận | Khoảng 0,5 – 1,5 lít | Mức phổ biến |
| Đàn mạnh, năm mưa đều | Có thể hơn | Không nên coi là chuẩn |
| Năm khô kéo dài | Rất ít hoặc không thu | Ưu tiên giữ đàn |
Những gì quyết định con số
Nguồn hoa quanh tổ là yếu tố lớn nhất, lớn hơn cả kỹ thuật chăm. Vườn quanh nhà có hoa quanh năm thì đàn nào cũng khá, còn quanh toàn cao su thuần thì chăm giỏi mấy cũng khó.
Tiếp đến là sức đàn. Đàn đã qua vài mùa, quân đông, dự trữ dày thì mới dư ra phần cho mình lấy.
Thời tiết trong năm ảnh hưởng mạnh. Năm mưa đều, hoa dại nhiều thì khác hẳn năm khô kéo dài tới tận tháng tư.
Cuối cùng mới tới cách chăm. Chăm tốt giúp đàn không hỏng, nhưng không làm ra mật từ chỗ không có hoa.
Vì sao không nên thu cạn
Thu hết thì năm đó được nhiều, nhưng đàn bước vào mùa khô với tay trắng. Tới tháng 1–3 không còn gì cầm cự, đàn suy, năm sau lại phải nuôi lại từ đầu.
Cách ở trại là chỉ lấy phần dư rõ ràng, luôn chừa lại một phần đáng kể. Sản lượng mỗi năm thấp hơn nhưng đàn giữ được sức, và tổng cộng qua nhiều năm thì hơn.
Người bán tổ hứa sản lượng cao thường tính theo cách thu cạn. Nghe thì hấp dẫn nhưng làm theo là mất đàn.
Nhìn cho đúng ngay từ đầu
Nếu tính nuôi ong dú để có thu nhập chính thì phải tính trên số lượng tổ lớn và chấp nhận nhiều năm gây dựng.
Với vài tổ trong vườn nhà thì nên xem như nguồn mật sạch dùng trong gia đình, biếu người thân, dư thì bán. Nhìn vậy thì không thất vọng.
Và đừng so sản lượng vườn mình với vườn người khác ở vùng khác. Nguồn hoa mỗi nơi mỗi khác, con số không so được.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Tin vào con số sản lượng mà người bán đưa ra
- Thu cạn để được nhiều trong năm đầu
- So sản lượng với vườn ở vùng có nguồn hoa hoàn toàn khác
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu sau khi mua thì thu được mật?
Thường phải qua ít nhất một năm để đàn ổn định và gây dự trữ. Thu sớm hơn là lấy mất phần đàn cần.
Một năm thu mấy lần?
Ở Đông Nam Bộ thường một lần vào cuối mùa mưa. Nơi nguồn hoa dồi dào có thể thêm một đợt nhỏ, nhưng đừng ép.
Vì sao mật ong dú đắt hơn mật ong thường?
Vì sản lượng thấp hơn rất nhiều trong khi công chăm không kém. Đó là chuyện cung cầu chứ không phải do quảng cáo.
Nuôi bao nhiêu tổ thì đủ bán?
Tuỳ mục tiêu, nhưng vài tổ thì chỉ đủ dùng. Muốn bán đều đặn thì phải tính hàng chục tổ trở lên và mất vài năm gây dựng.
Năm nay thu ít hơn năm ngoái có phải đàn có vấn đề?
Chưa chắc. Thời tiết và nguồn hoa thay đổi theo năm. Chỉ đáng lo khi giảm liên tục nhiều năm hoặc kèm dấu hiệu đàn yếu.