Kiến vào tổ giữa mùa khô — cách trại xử lý

Trong mọi thứ có thể làm mất một đàn ong dú, kiến đứng đầu. Không phải bệnh, không phải thời tiết, mà là kiến.

Mùa khô ở Trảng Bàng là lúc chúng hoạt động mạnh nhất, vì ngoài đồng khô cạn thì tổ ong là chỗ vừa có đường vừa có đạm.

Dấu hiệu phát hiện sớm

Ban ngày thấy vài con kiến bò quanh chân thùng thì chưa nghiêm trọng. Đáng lo là khi thấy đường kiến nối liền từ đất lên tới nắp thùng.

Nhìn cửa tổ: ong dú bu đông bất thường ngay miệng ống, tư thế căng thẳng, có con tha xác kiến ra. Đó là đàn đang chống trả.

Nặng hơn thì sáng ra thấy xác ong nằm rải quanh thùng, ống vào tổ bị phá một phần. Tới mức này thường là đã mất phần lớn quân.

Ở trại, việc kiểm chân thùng được làm mỗi tuần trong mùa khô, chỉ mất vài phút mỗi tổ.

Những cách đã thử

Không phải cách nào cũng hiệu quả như lời đồn.

Cầu nối là thứ hay bị bỏ sót

Chân thùng ngâm nước rất tốt, nhưng chỉ khi kiến không có đường nào khác.

Một cành lá chạm mái thùng. Một sợi dây phơi vắt ngang. Cỏ mọc cao chạm đáy thùng. Tấm che nắng dựa vào tường. Mỗi thứ đó đều là một cây cầu.

Ở trại từng mất một đàn dù chân thùng ngâm nước đầy đủ, vì một dây bí leo từ hàng rào sang. Sau lần đó, việc phát quang quanh tổ thành nếp, làm hằng tháng.

Khi kiến đã vào rồi

Việc đầu tiên là cắt đường tiếp viện: tìm đường kiến, cắt cầu nối, xử lý tổ kiến nếu tìm được, nhưng để cách xa khu đặt tổ.

Không xịt bất cứ thứ gì lên thùng hay quanh thùng. Ong dú nhạy với hoá chất, cứu kiến mà mất ong thì vô nghĩa.

Nếu đàn còn quân, sau khi cắt đường kiến chúng tự dọn dẹp và xây lại ống vào. Việc của mình là để yên và theo dõi.

Nếu đàn đã mất gần hết quân thì thường không cứu được. Lúc đó lấy tổ về, làm sạch, phơi nắng rồi để dành dùng cho lần tách đàn sau.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Chỉ lo chân thùng mà quên cành lá chạm nắp
• Xịt thuốc diệt kiến ngay cạnh thùng ong
• Thấy vài con kiến nên chủ quan, tới khi thành đường mới xử lý

Câu hỏi thường gặp

Kiến có ăn ong dú không?

Chúng tấn công ấu trùng và mật là chính, ong thợ trưởng thành bị cắn chết trong lúc chống trả. Đàn yếu thì mất rất nhanh.

Chân thùng ngâm nước có sinh muỗi không?

Có nếu để lâu. Thay nước mỗi tuần, hoặc dùng dầu ăn cũ thay nước trong mùa mưa.

Đàn khoẻ có tự chống được kiến không?

Phần lớn là được. Ong dú có ong gác ở cửa và bịt lối bằng nhựa cây. Đàn yếu hoặc mới tách mới là mục tiêu chính.

Mùa nào kiến nhiều nhất?

Mùa khô, khi nguồn thức ăn ngoài tự nhiên cạn. Ở Đông Nam Bộ là khoảng tháng 12 tới tháng 4.

Có nên đặt tổ trên cao để tránh kiến không?

Cao giúp giảm rủi ro nhưng không loại trừ, vì kiến vẫn leo theo cột và cành. Điều quan trọng vẫn là không có cầu nối.