Vườn nhà bị ngập mùa mưa thì kê thùng ong dú thế nào

Vườn thấp thì mùa mưa nào cũng có vài hôm nước lấp xấp. Nhiều người nghĩ chỉ cần kê cao hơn mực nước là xong.

Thực ra thứ hại đàn không phải nước chạm đáy thùng, mà là hơi ẩm bốc lên suốt nhiều tuần sau đó.

Hơi ẩm mới là thứ hại

Đàn ong dú chịu được vài giờ nước lấp xấp dưới chân thùng. Cái làm hỏng là hơi nước bốc lên liên tục trong hai ba tuần sau đó, khi mặt đất còn sũng.

Hơi ẩm làm sáp mềm, bọng mật dễ nứt, phấn dự trữ lên mốc. Ấu trùng trong môi trường ẩm cũng phát triển kém.

Dấu hiệu nhận ra: mở thùng thấy mặt trong nắp đọng nước, có vệt mốc trắng hoặc xanh ở góc, mùi bên trong ngai ngái chứ không thơm chua như bình thường.

Kê cao bao nhiêu

Mốc là mực nước cao nhất từng thấy ở vườn, cộng thêm ít nhất bốn tấc.

Chân kê bằng gì

Gỗ ở vườn ẩm mục rất nhanh, một hai mùa là mối ăn. Mà mối lên được thì kiến cũng lên được.

Trụ gạch xây hoặc cột bê tông đúc sẵn bền hơn nhiều, lại dễ làm bát chống kiến ở đầu trụ. Chi phí cao hơn lúc đầu nhưng dùng nhiều năm.

Ống sắt cũng được, nhưng phải sơn chống gỉ và bịt đầu ống, không thì nước đọng trong ống thành ổ muỗi.

Dù dùng gì thì đầu trụ vẫn phải có bát nước hoặc vòng mỡ chống kiến, và tuyệt đối không để cành lá chạm thùng.

Sau đợt ngập

Việc đầu tiên là mở nắp kiểm tra, dù nguyên tắc chung là hạn chế mở. Đợt ngập là ngoại lệ.

Nếu thấy đọng nước mặt trong nắp thì lau khô, để hé nắp một lúc cho thoáng vào ngày nắng, rồi đóng lại. Đừng để hé qua đêm.

Nếu thấy mốc ở góc thì cạo bỏ phần mốc, không dùng hoá chất gì cả. Đàn khoẻ sẽ tự dọn nốt.

Nếu phần đáy thùng bị ngấm nước và mềm ra thì nên chuyển đàn sang thùng khác. Gỗ đã ngấm thì mùa sau lại mốc tiếp.

Việc cuối cùng là xem lại chỗ đặt. Nếu năm nào cũng ngập đúng chỗ đó thì kê cao thêm cũng chỉ là hoãn binh. Tìm một vị trí cao hơn trong vườn, hoặc làm hẳn một bệ bê tông dùng nhiều năm, tính ra rẻ hơn là mỗi mùa mất một đàn.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Kê vừa đúng mực nước từng ngập mà không chừa dư
• Dùng chân gỗ ở vườn ẩm rồi mối ăn sau một mùa
• Sau ngập không kiểm tra vì sợ làm phiền đàn

Câu hỏi thường gặp

Ngập bao lâu thì đàn chết?

Nước chạm đáy vài giờ thì đàn thường vẫn sống. Chết là do ẩm kéo dài sau đó, hoặc do thùng bị đổ.

Có nên dời tổ đi trước khi mưa lớn không?

Nếu vườn năm nào cũng ngập thì nên tìm chỗ khác hẳn thay vì dời đi dời về. Ong dú không thích bị chuyển chỗ.

Lót gì dưới đáy thùng cho đỡ ẩm?

Không lót gì trong thùng. Việc cần làm là kê cao và cho thoáng bên dưới, đừng bịt kín gầm.

Mốc trong thùng có lây sang đàn khác không?

Không lây theo kiểu bệnh truyền nhiễm, nhưng nếu cùng một khu ẩm thì đàn nào cũng gặp. Xử lý môi trường chứ đừng chỉ xử lý một thùng.

Mùa mưa có nên thu mật không?

Hạn chế. Mật thu mùa mưa mang nhiều nước hơn, dễ lên men. Nếu buộc phải thu thì lọc và đóng chai kỹ hơn bình thường.