Mật loãng hay đặc: cái nào nói lên chất lượng

Khách cầm chai mật lên lắc, thấy chảy nhanh là nhíu mày. Quen với mật ong đặc sánh nên thấy loãng là nghi.

Nhưng mật ong dú vốn loãng hơn. Đó là đặc điểm của loài chứ không phải dấu hiệu bị pha.

Vì sao mật ong dú loãng hơn

Ong dú chứa mật trong bọng sáp riêng lẻ chứ không phải tầng sáp phẳng có nắp kín như ong mật. Quá trình cô đặc cũng khác.

Kết quả là hàm lượng nước trong mật ong dú cao hơn rõ. Đó cũng là lý do mật lên men nhẹ tự nhiên và có vị chua đặc trưng.

Hai chuyện này đi cùng nhau: loãng hơn và chua hơn. Ai đã biết một thì hiểu được cái kia.

Loãng tới mức nào là bình thường

Không có thước đo tại nhà, nhưng có thể so tương đối.

Nghiêng chai, mật ong dú chảy thành dòng liên tục chứ không đứt quãng, nhưng chảy nhanh hơn mật ong thường thấy rõ.

Loãng như nước lã, chảy tồ tồ, không có độ bám thì mới đáng nghi. Loại đó thường là mật non, thu khi bọng chưa già.

Ngược lại, nếu chai mật ong dú đặc sánh y như mật ong thường thì cũng nên hỏi. Có thể đã qua xử lý, hoặc không phải mật ong dú.

Thay đổi theo mùa và vùng

Mật thu vào mùa mưa loãng hơn mật thu cuối mùa khô, vì độ ẩm không khí cao hơn.

Mật vùng ẩm như miền Tây loãng hơn mật vùng khô. Cùng một trại, hai đợt thu cách nhau vài tháng đã khác.

Vì vậy đừng lấy chai này so chai kia rồi kết luận. Nếu bán hàng thì nên ghi ngày thu lên nhãn, khách hiểu vì sao khác.

Nhìn vào đâu thì đáng tin hơn

Mùi: mật thật thơm nhẹ mùi hoa, có chút chua thanh. Mật pha đường thường nhạt mùi hoặc có mùi đường nấu.

Vị: chua dịu rồi hậu ngọt kéo dài là mật thật. Ngọt gắt ngay từ đầu, không hậu, thì đáng hỏi.

Bọt: lắc nhẹ thấy vài bọt li ti rồi tan là bình thường.

Và quan trọng nhất là nguồn: mua ở nơi biết rõ trại nào thu, vùng nào, tháng nào. Không có phép thử tại nhà nào thay được điều đó.

Với người bán thì cách đơn giản để khách yên tâm là nói trước. Nói rõ mật ong dú vốn loãng hơn và có vị chua, giải thích vì sao. Khách được báo trước thì thấy thú vị, còn để họ tự phát hiện thì họ nghĩ mình giấu.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Kết luận mật bị pha chỉ vì thấy loãng
• So chai thu mùa mưa với chai thu mùa khô rồi nghi ngờ
• Tin vào các phép thử dân gian như nhỏ vào nước hay đốt

Câu hỏi thường gặp

Mật ong dú có kết tinh không?

Rất hiếm, khác hẳn mật ong thường. Thấy mật ong dú kết tinh cứng thì nên hỏi lại nguồn.

Để tủ lạnh mật đặc lại có phải là mật thật?

Lạnh làm mọi loại mật đặc lại, không phải phép thử. Ra ngoài một lúc là trở lại bình thường.

Thử bằng cách nhỏ vào nước có đúng không?

Không đáng tin. Các phép thử dân gian kiểu đó cho kết quả khác nhau tuỳ độ ẩm và nhiệt độ.

Mật loãng có để được lâu không?

Ngắn hơn mật đặc nếu cất không đúng cách. Giữ chỗ mát, chai khô và kín thì vẫn được nhiều tháng.

Vì sao có nơi bán mật ong dú rất đặc?

Có thể đã qua xử lý làm bay hơi nước, hoặc pha thêm. Mật ong dú nguyên chất tự nhiên loãng hơn.