Cùng một mẻ mật, người ở vùng mát giữ được lâu hơn hẳn người ở vùng nóng. Không phải do mật khác, mà do nhiệt độ nơi cất.
Ở Tây Ninh nắng nóng gần như quanh năm, nên việc cất giữ cần để ý hơn.
- Men trong mật hoạt động mạnh hơn khi nhiệt độ cao
- Chỗ mát tối quan trọng hơn tủ lạnh
- Chai khô tuyệt đối và đầy gần miệng giữ mật lâu hơn
- Chia chai nhỏ nếu dùng dần trong thời gian dài
Nhiệt độ ảnh hưởng thế nào
Mật ong dú luôn có men vi sinh sống trong đó. Ở nhiệt độ mát, men hoạt động chậm, mật đổi vị từ từ.
Nhiệt độ càng cao men càng nhanh. Chai mật để trên nóc tủ gần bếp, hoặc trong xe hơi đậu ngoài nắng, có thể lên men rõ chỉ sau vài tuần.
Điều này không có nghĩa mật hỏng ngay. Nó chỉ chua đậm dần, tới lúc nào đó thì gắt và có mùi men.
| Nơi cất | Nhiệt độ thường | Giữ được |
|---|---|---|
| Chỗ mát trong nhà, tránh nắng | 28 – 32°C | Nhiều tháng |
| Tủ bếp gần bếp nấu | Trên 35°C | Nhanh đổi vị |
| Ngoài hiên có nắng chiếu | Rất cao | Vài tuần là rõ |
| Tủ lạnh ngăn mát | Khoảng 5 – 10°C | Rất lâu, nhưng mật đặc lại |
| Trong xe hơi đậu nắng | Có thể trên 50°C | Hỏng nhanh |
Chai và cách rót
Chai thuỷ tinh miệng nhỏ tốt hơn chai miệng rộng, vì ít không khí tiếp xúc bề mặt mật.
Rót gần đầy, chừa một khoảng nhỏ thôi. Chai vơi nửa thì phần không khí bên trên đẩy nhanh quá trình biến đổi.
Nếu dùng dần trong nhiều tháng thì chia thành nhiều chai nhỏ, mở tới đâu dùng tới đó. Một chai lớn mở ra mở vào nhiều lần sẽ xuống nhanh hơn.
Nắp phải kín và khô. Nhiều người nhớ tráng chai mà quên nắp, nước đọng trong nắp cũng đủ gây chuyện.
Chỗ cất trong nhà
Chỗ tốt nhất thường là tủ trong phòng, tránh xa bếp và tránh cửa sổ có nắng chiếu.
Không cần tủ lạnh. Tủ lạnh giữ mật rất lâu nhưng làm mật đặc lại, rót khó, và mỗi lần lấy ra vào lại có hơi nước ngưng tụ.
Nếu bán hàng thì chú ý khâu trưng bày. Chai để trên kệ có đèn chiếu hoặc gần cửa kính nắng chiếu vào sẽ xuống nhanh, dù nhìn thì đẹp.
Khi gửi hàng đi xa, nhắc khách cất chỗ mát ngay khi nhận. Nhiều chai hỏng là do nằm trong kho hàng nóng vài ngày.
Dấu hiệu nên bỏ
Mở nắp nghe xì mạnh, mật trào lên. Mùi cồn rõ như rượu nhẹ. Vị gắt cổ, mất hẳn hậu ngọt.
Ba dấu hiệu đó cùng lúc thì mật đã lên men quá đà, không nên dùng và tuyệt đối không nên bán.
Còn nếu chỉ chua đậm hơn lúc mới mà vẫn thơm, vẫn có hậu ngọt, thì bình thường. Mật ong dú vốn thay đổi theo thời gian, đó không phải hỏng.
Nếu bán hàng thì nên ghi ngày thu lên nhãn. Khách biết chai này thu tháng nào sẽ dễ hiểu vì sao vị khác chai trước, thay vì nghĩ mình đổi nguồn hay pha thêm gì đó.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Để chai mật trên nóc tủ lạnh hoặc gần bếp
- Rót vào chai lớn rồi mở ra mở vào suốt nhiều tháng
- Trưng bày chai mật dưới đèn chiếu hoặc chỗ có nắng
Câu hỏi thường gặp
Mật ong dú để được bao lâu?
Cất đúng cách thì nhiều tháng tới hơn một năm, chỉ là vị chua đậm dần. Không có hạn cứng như thực phẩm chế biến.
Có nên để tủ lạnh không?
Không bắt buộc. Nếu để thì cứ để hẳn, đừng lấy ra vào liên tục vì hơi nước ngưng tụ sẽ gây hại.
Mật đặc lại trong tủ lạnh có sao không?
Không sao, để ra ngoài một lúc là trở lại bình thường. Đừng hâm nóng.
Chai nhựa có dùng được không?
Được cho vận chuyển, nhưng cất lâu thì thuỷ tinh tốt hơn: không ám mùi, dễ làm khô, kín hơn.
Gửi mật đi tỉnh xa mùa nắng có sao không?
Nên đóng gói chống vỡ và chọn chuyến nhanh. Dặn người nhận cất chỗ mát ngay.