Ong dú tháng 6 Trảng Bàng: quản lý đàn mạnh giữa mùa mưa nở hoa

Tháng 6 ở Trảng Bàng là kỳ vọng lớn nhất của người nuôi ong dú. Mưa đã ổn định, tràm nở hoa rộ rãi, các loại cây ăn trái cũng bắt đầu ra hoa. Đàn ong phát triển nhanh chóng, con số cá thể tăng vọt. Nhưng chính giai đoạn này cũng là lúc mình phải chú ý nhất, vì sự cân bằng giữa khai thác và bảo vệ sức khỏe đàn sẽ quyết định cả năm tiếp theo.

Tình trạng đàn ong dú vào tháng 6

Vào đầu tháng 6, đàn ong dú ở Trảng Bàng thường đạt từ 8.000 tới 15.000 con, tùy từng tổ. Những tổ được tách từ mùa trước và nuôi tốt sẽ mạnh mẽ hơn. Ong hoạt động sôi nổi từ sáng sớm, bay ra kiếm ăn liên tục. Mật tích lũy nhanh trong những ngày nắng xen kẽ giữa mưa. Lòng tổ luôn ẩm ướt do độ ẩm cao, nhưng đó là bình thường vào mùa này.

Dấu hiệu đàn chuẩn bị khai thác mật là những bọng sáp trắng sứa đầy đủ, nước mật trong đó có màu vàng nhạt hoặc vàng hơi nâu. Ong bắt đầu đóng nắp những bọng sáp cũ, chuẩn bị cho vụ mưa dài. Nếu mở tổ ra mà thấy ong liên tục vận chuyển phấn hoa vào, điều đó chứng tỏ đàn đang phát triển cực tốt.

Cân bằng khai thác và bảo vệ đàn

Nhiều người nuôi ở Trảng Bàng vì thấy mật dồi dào mà cứ muốn hút hết. Đó là sai lầm lớn. Mình nhận ra rằng nếu để ong giữ lại khoảng 40-50% mật trong tháng 6, đàn sẽ khỏe hơn rất nhiều trong mùa khô sau đó. Mật dùng làm thức ăn cho ong, giúp chúng vượt qua những ngày không bay được vì mưa lớn.

Cách làm của mình: chỉ hút mật từ những bọng sáp ở ngoài rìa, những bọng được ong đóng nắp hoàn toàn. Những bọng ở giữa tổ, gần chỗ ấu trùng, mình để lại. Như vậy mỗi tổ mình lấy được khoảng 0,5-0,7 lít mật mỗi tháng, còn ong có đủ dự trữ để sống.

Phòng chống bệnh và suy đàn

Độ ẩm cao của tháng 6 là điều kiện lý tưởng cho nấm mốc và các loại bệnh. Mình kiểm tra tổ ít nhất 2 lần mỗi tuần, chú ý đến mùi hôi bất thường hoặc những vết đen trên vách tổ. Nếu phát hiện sớm, mình lau sạch bằng giẻ khô và tăng thông thoáng cho tổ.

Một việc quan trọng là đảm bảo cửa tổ luôn sạch và không bị tắc. Ong dú tự vệ bằng cách bu và cắn, nhưng chúng cũng cần không gian để thoát nước thừa. Nếu tổ quá ẩm, mình có thể đặt một cái giẻ khô nhẹ ở lối vào để thấm ẩm.

Bổ sung thức ăn khi cần thiết

Mặc dù tháng 6 hoa dồi dào, nhưng có những trận mưa kéo dài 2-3 ngày khiến ong không thể bay ra. Trong những lúc đó, ong sống dựa vào dự trữ mật trong tổ. Nếu mình đã hút quá nhiều mật, đàn sẽ bị đói. Dấu hiệu là ong trở nên chậm chạp, ấu trùng không phát triển bình thường.

Để phòng chống, mình chuẩn bị nước đường (1 phần đường với 1 phần nước) trong những ngày mưa dài. Đặt một chén nhỏ gần cửa tổ, ong sẽ tự uống. Không nên cho quá nhiều, chỉ đủ để ong qua những ngày khó khăn. Nước đường chỉ là biện pháp tạm thời, không thay thế được mật thật.

Chuẩn bị cho giai đoạn khó khăn sắp tới

Tháng 6 không chỉ là thời kỳ khai thác, mà còn là lúc mình chuẩn bị cho tháng 7-8 sắp tới. Những tổ yếu cần được hỗ trợ thêm thức ăn ngay bây giờ, để đến tháng 1-3 năm sau chúng mới có sức chống chỉ. Mình thường đánh dấu những tổ này để theo dõi kỹ hơn.

Nếu có ý định tách đàn, tháng 6 là thời điểm quá muộn rồi. Tổ con tách ở tháng 6 sẽ không kịp phát triển trước khô hạn. Tốt nhất là tách từ tháng 5 hoặc chờ tới tháng 9-10 để tách lần thứ hai.

Câu hỏi thường gặp