Ong dú tháng 11 Trảng Bàng: nhận biết tổ giống trước khi khan hoa

Tháng 11: Lúc nào để nhận biết tổ giống ong dú

Tháng 11 ở Trảng Bàng là thời kỳ chuyển tiếp quan trọng. Mưa còn rơi từng cơn nhưng thưa thớt, hoa tràm bắt đầu rụng, thực bì cũng sắp bị dọn. Đàn ong dú nào mạnh sẽ tích cực kiếm ăn những ngày cuối mưa, khi hoa còn, để chuẩn bị cho khan hiểm phía trước. Người nuôi có thể nhìn rõ tinh thần và sức khỏe thật của từng tổ trong giai đoạn này, vì không còn mưa dồi dào che giấu điểm yếu.

Mình thường kiểm tra từ giữa tháng 11, khi đã rõ là mưa sắp kết thúc. Lúc này, tổ giống tốt sẽ tỏ rõ năng lực: đàn đông, hoạt động liên tục, mật tích lũy đều, ấu trùng phát triển khỏe. Tổ yếu hay bệnh sẽ lộ diện qua hành động chậm chạp, ít ong bay, hoặc dấu hiệu suy đàn.

Dấu hiệu nhận biết tổ giống mạnh

Tổ giống tốt vào tháng 11 có những đặc điểm rõ ràng. Trước tiên, quân đàn phải đông, ong che phủ kín các bọng sáp, lực lượng lao động rõ ràng. Khi mở kiểm tra, ong không sợ hãi, không tập trung chạy tán, mà tiếp tục làm việc bình thường. Mật trong tổ phải lẫn đều, không có vùng trống hay thiếu hụt, chứng tỏ đàn đã tích lũy tốt từ những tháng mưa trước.

Ấu trùng cũng là dấu hiệu chính. Tổ có ấu trùng ở nhiều giai đoạn, từ trứng tới ấu trùng lớn, chứng tỏ chính thức mạnh và đẻ đều. Nếu thấy trứng ít, ấu trùng thưa hoặc không đều tuổi, đó là dấu hiệu chính thức suy yếu hoặc lão. Hơn nữa, tổ giống tốt sẽ có mật đục sánh, không quá loãng, vì đàn mạnh biết cách xử lý nước tốt.

Những tổ nên loại bỏ hoặc cân nhắc

Mình thường loại bỏ tổ có dấu hiệu suy đàn: ong bay chậm, ít bay, tập trung ở một góc, hoặc mật rỉ ra ngoài (dấu hiệu ong không kiểm soát được nước). Tổ có ấu trùng ít, hoặc không có trứng mới, cũng không xứng đáng giữ qua mùa khó. Ngoài ra, tổ nào bị bệnh (như nấm mốc ở bọng sáp, hoặc mật có mùi lạ) phải loại ngay, vì tháng 12 tới tháng 4 khan hoa, ong yếu sẽ chết hàng loạt.

Một dấu hiệu khó nhận diện nhưng quan trọng: tổ nào hoạt động chậm vào tháng 11 khi hoa còn, thì chắc chắn sẽ suy khi hoa khan. Mình sẽ tách những tổ trung bình để lấy mật hoặc để làm nuôi dưỡng, chứ không giữ chúng qua mùa khó vì lãng phí thức ăn mà không có lợi.

Chuẩn bị cho mùa khô sau khi chọn giống

Sau khi chọn xong tổ giống, tháng 11 cuối cùng nên bổ sung thức ăn cho tổ mạnh. Mặc dù hoa còn, nhưng lượng nhỏ, nên mình cho thêm đường hoặc mật từ tổ khác để đảm bảo đàn có dự trữ đủ. Tổ giống cần được bảo vệ kỹ: kiểm tra lỗ hở, đảm bảo hộp kín và thông thoáng, tránh mưa gió cuối tháng.

Mình cũng sắp xếp vị trí tổ giống ở nơi thoáng nhất, tránh nơi có gió lạnh trực tiếp vào. Tháng 11 còn ấm, nhưng từ tháng 12 trở đi, Trảng Bàng lạnh về đêm, ong dú sẽ tập trung chặt hơn. Tổ giống mạnh sẽ vượt qua dễ dàng, nhưng cần chuẩn bị từ bây giờ.

Câu hỏi thường gặp