Trận mưa lớn làm mất mấy tổ và bài học kê chân thùng

Đêm đó mưa lớn kèm gió giật, sáng ra ba thùng nằm nghiêng, một cái đổ hẳn xuống đất. Hai đàn mất trắng, một đàn cứu được nửa.

Điều đáng nói là nước không hề ngập tới đáy thùng. Mất đàn vì thứ khác.

Chuyện đã xảy ra

Trại đặt tổ trên chân sắt cắm thẳng xuống đất, cao khoảng tám tấc. Mùa khô đất cứng nên rất vững, không nghĩ tới chuyện gì.

Mưa liên tục mấy ngày làm đất mềm ra. Đêm mưa lớn kèm gió, mấy chân sắt lún không đều, thùng nghiêng dần rồi đổ.

Thùng đổ thì bọng mật vỡ, mật chảy tràn, ấu trùng ngập trong mật. Ong bu quanh nhưng không làm gì được. Sáng ra dựng lại thì đã muộn.

Hai đàn mất là hai đàn khoẻ nhất khu đó, vì thùng nặng nhất, đổ mạnh nhất.

Vì sao đổ

Ba thứ cộng lại. Đất mềm sau mưa dài ngày. Chân cắm sâu không đủ và không có bệ đỡ. Thùng cao mà đế hẹp nên trọng tâm lệch.

Gió giật chỉ là giọt nước tràn ly. Nếu chân vững thì gió mạnh hơn cũng không sao.

Đã thay đổi những gì

Việc đầu tiên là bỏ kiểu chân cắm thẳng xuống đất. Mọi tổ giờ đứng trên bệ có chân đế rộng, hoặc giá sắt bốn chân có thanh giằng ngang.

Chỗ nào đất mềm thì lót tấm gạch hoặc đổ một lớp bê tông mỏng làm móng, không cho chân lún trực tiếp.

Thùng được cố định với giá bằng dây rút hoặc thanh chặn, để gió mạnh cũng không xê dịch. Việc này mất vài phút mỗi tổ.

Trước mùa mưa, cả trại được đi kiểm một lượt: lay thử từng thùng xem có lung lay không. Cái nào lung lay thì gia cố ngay.

Xử lý khi thùng đã đổ

Dựng lại càng sớm càng tốt, nhưng đừng hy vọng nhiều nếu bọng mật đã vỡ nhiều.

Dựng thùng lên, đặt lại đúng hướng cũ. Không lau chùi bên trong, để đàn tự dọn. Ong dú dọn rất giỏi nếu còn đủ quân.

Nếu mật chảy ra ngoài nhiều thì phải xử lý nhanh, vì mùi mật thu hút kiến và ong đàn khác tới cướp. Lau sạch phần mật vương ra ngoài thùng và quanh chân.

Sau đó để yên hoàn toàn một tuần. Đàn nào cứu được sẽ tự phục hồi, đàn nào không thì sau một tuần cũng biết.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Cắm chân thẳng xuống đất rồi yên tâm vì mùa khô thấy vững
• Không cố định thùng với giá đỡ
• Dựng thùng lên rồi lau chùi bên trong cho sạch

Câu hỏi thường gặp

Có nên hạ thấp thùng cho đỡ đổ không?

Hạ thấp thì dễ bị kiến và ẩm hơn. Cách đúng là giữ độ cao nhưng làm chân đế rộng và có móng.

Buộc dây chằng thùng có ảnh hưởng gì tới đàn không?

Không, miễn là không bịt cửa tổ và không ép chặt làm biến dạng thùng.

Thùng đổ mà bọng chưa vỡ thì sao?

Dựng lại nhẹ nhàng là phần lớn cứu được. Đàn có thể xáo trộn vài ngày rồi ổn.

Nên kiểm tra gia cố bao lâu một lần?

Trước mùa mưa một lượt, và sau mỗi đợt mưa dài ngày. Chỉ mất vài phút mỗi tổ.

Ong đàn khác tới cướp mật thì làm sao?

Lau sạch mật vương vãi, thu dọn phần bọng vỡ. Cướp mật thường dừng khi không còn mùi mật lộ thiên.