Ong dú tháng 4 ở Trảng Bàng: nắng nóng và sự chuyển mình của đàn

Tháng 4 ở Trảng Bàng là thời kỳ gay go nhất trong năm của người nuôi ong dú. Nắng nóng tăng mạnh, hoa khan cạn, trong khi đàn vừa bước vào giai đoạn chuẩn bị cho mùa mưa. Mình sẽ chia sẻ những kinh nghiệm từ trại để giúp các bạn vượt qua thời kỳ này an toàn.

Tình hình hoa và thời tiết tháng 4

Tháng 4 là đầu mùa khô, nắng nóng liên tục, nhiệt độ thường trên 35°C vào giữa ngày. Tại Trảng Bàng, hoa cao su đã rụng lá hết, thực bì trên ruộng cũng bị dọn sạch để chuẩn bị gieo trồng. Chỉ còn các cây ăn trái như xoài, nhãn đang nở lác đác, và hoa dại ven ruộng chưa đủ để đàn ong kiếm ăn đầy đủ.

Mình nhận thấy đàn ong dú hoạt động kém hơn vào lúc giữa trưa do nắng quá nóng, chủ yếu bay vào sáng sớm và chiều tối. Điều này dẫn đến việc mật hoa thu được không nhiều, đàn dễ suy nếu không bổ sung kịp thời.

Bổ sung thức ăn hợp lý

Mình thường bổ sung nước đường cho ong dú từ giữa tháng 4 trở đi. Cách làm là pha đường với nước theo tỷ lệ 1:1 (1 phần đường, 1 phần nước), để nguội rồi cho vào các cốc nhỏ đặt gần lối vào tổ. Mỗi tổ cần khoảng 200-300ml nước đường mỗi 2-3 ngày, tùy vào số lượng ong và tình trạng hoa.

Ngoài nước đường, mình còn cho thêm bột phấn hoa hoặc bột ngô pha với nước thành bột loãng, để ong vừa ăn vừa lấy nguồn protein. Điều này giúp đàn duy trì sức khỏe và không bị suy lực lao động. Tránh để thức ăn bị nấm mốc bằng cách thay mới hàng ngày.

Kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm

Nắng nóng tháng 4 có thể làm cho bên trong tổ ong nóng quá, ảnh hưởng đến sức khỏe ấu trùng và ong non. Mình che phủ các tổ bằng lá hoặc vải mỏng màu sáng để giảm nhiệt, đảm bảo luồng gió thoáng qua. Nếu có điều kiện, đặt tổ ở vị trí có bóng râm tự nhiên từ cây lớn là tốt nhất.

Độ ẩm cũng quan trọng—tháng 4 khô nên mình sẽ phun nước nhẹ quanh khu vực tổ vào sáng sớm. Ong dú là loài nhiệt đới, cần độ ẩm từ 60-80%. Nếu quá khô, ong sẽ mệt mỏi hơn và mật độ ong trong tổ suy giảm.

Chuẩn bị nhân đàn trước mùa mưa

Cuối tháng 4, mình bắt đầu quan sát các dấu hiệu nhân đàn—tìm kiếm ong vệ sĩ tập trung ở lối vào, hoặc thấy nhiều ong bay lơ lửng quanh tổ. Nếu đàn đã đủ mạnh (khoảng 70-80% tổ có ong), mình sẽ chuẩn bị tách đàn trong tuần đầu tháng 5 khi mưa bắt đầu.

Để chuẩn bị, mình kiểm tra kỹ tổ xem có đủ mật dự trữ không, đảm bảo đàn con sẽ có thức ăn đủ trong những ngày đầu độc lập. Tổ mẹ cần được bổ sung thêm thức ăn sau khi tách, vì nó sẽ mất một phần lực lao động.

Phòng chống sâu bệnh tháng 4

Mình chú ý theo dõi lối vào tổ để phát hiện sớm nếu có kiến hay bọ chét. Tháng 4 nóng nên những loài côn trùng này cũng hoạt động mạnh. Nếu phát hiện kiến, mình sẽ quét sạch quanh chân tổ và đặt chân tổ vào một cái chảo nước để cách ly.

Ong dú tuy không bị varroa như ong mật, nhưng cần phòng ngừa các bệnh do nấm gây ra khi độ ẩm tăng đột ngột. Để tránh, mình không để nước ngập trong tổ, chỉ giữ độ ẩm vừa phải bằng cách phun nước xung quanh chứ không phun trực tiếp vào.

Câu hỏi thường gặp