Tách đàn xong đặt cách tổ mẹ bao xa

Tách xong, đặt tổ con ngay cạnh tổ mẹ cho tiện chăm. Vài ngày sau thấy tổ con vắng dần, tổ mẹ thì đông lên.

Ong không mất, chúng chỉ bay về chỗ quen. Đây là chuyện xảy ra rất thường mà cách phòng lại đơn giản.

Vì sao ong bay nhầm

Ong dú nhớ đường về bằng cảnh quan: cái cây bên cạnh, bức tường, góc mái. Chúng không nhớ theo mùi tổ như nhiều người tưởng.

Tổ con đặt sát tổ mẹ nghĩa là hai tổ cùng chung một khung cảnh. Ong thợ đã quen bay về điểm đó, nay có hai cửa gần nhau thì nó chui vào cửa nào tiện hơn, thường là tổ mẹ vì đàn đông, mùi mạnh, cửa quen.

Kết quả là tổ con mất dần quân đúng lúc cần quân nhất.

Khoảng cách và hướng

Không cần xa hàng chục mét như ong mật. Ong dú bay hẹp, dời xa quá thì chính nó cũng khó ổn định.

Dùng vật che làm mốc

Cách rẻ mà hiệu quả: đặt giữa hai tổ một tấm che, một chậu cây lớn, hoặc dựa vào gốc cây sẵn có.

Vật che làm hai cửa tổ có khung cảnh khác nhau hẳn. Ong bay ra, nhìn quanh, thấy mốc khác là định vị đúng.

Sơn cửa tổ hai màu khác nhau cũng có tác dụng, dù ít hơn. Đơn giản hơn nữa là quay cửa một tổ hướng đông, tổ kia hướng nam.

Tuần đầu sau tách

Chấp nhận mất một ít quân, đó là chuyện bình thường và đàn bù lại được.

Không mở thùng. Không dời tổ lần nữa dù thấy tổ con vắng, vì dời lại là bắt chúng học lại từ đầu.

Điều nên nhìn là ong con tập bay. Sau khoảng một tuần, nếu thấy đám ong bay lượn trước cửa tổ con vào giữa trưa thì lứa mới đã ra, đàn tự đứng được.

Nếu sau ba tuần tổ con vẫn thưa thớt và không có ong mang phấn thì mới nên xem lại, thường là do tách lúc đàn chưa đủ sức hoặc không có chúa.

Một điểm nữa đáng nhớ: đừng đặt tổ con ở chỗ nắng gắt hơn tổ mẹ. Đàn mới tách quân mỏng, khả năng quạt mát kém, gặp nắng chiều là mệt thêm. Chọn chỗ có bóng che buổi chiều, và nếu được thì đặt vào chỗ đã từng có tổ đứng tốt trước đó.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Đặt hai tổ cạnh nhau cùng hướng cho gọn hàng
• Thấy tổ con vắng nên dời sang chỗ khác, làm ong lạc thêm
• Mở thùng tổ con kiểm tra liên tục trong tuần đầu

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu thì tổ con ổn định?

Khoảng ba tới bốn tuần với đàn tách đúng lúc. Dấu hiệu rõ nhất là có ong mang phấn về đều.

Có nên đưa tổ con đi nơi khác vài tuần rồi mang về không?

Cách này dùng cho ong mật, với ong dú thì thường không cần và còn gây sốc thêm. Đổi hướng cửa và che chắn là đủ.

Tổ mẹ đông lên bất thường sau khi tách có sao không?

Đó chính là dấu hiệu ong con bay nhầm về. Nên xem lại khoảng cách và hướng đặt.

Đặt hai tổ chung một giá được không?

Được nếu hai cửa quay hai hướng khác nhau và có vách ngăn giữa. Chung giá cùng hướng thì gần như chắc chắn nhầm.

Ong bay nhầm có bị đàn kia cắn không?

Ong dú ít gây gổ hơn ong mật, phần lớn được nhận vào. Nhưng đàn mất quân vẫn là đàn yếu đi.