Ong dú tháng 7 Trảng Bàng: duy trì sức khỏe đàn giữa mưa dư

Tháng 7 ở Trảng Bàng: thách thức của mưa dư

Tháng 7 là tháng khó khăn đối với người nuôi ong dú ở Trảng Bàng. Mưa dư kéo dài, độ ẩm trong ổ tăng cao, trong khi nguồn hoa khan giữa mùa vì tràm vừa kết thúc, hoa dại ít nở. Đàn ong dú lúc này dễ suy sụp nếu không được quản lý đúng cách. Mình nuôi ở đây hơn 15 năm, thấy rõ rằng tháng 7 là ranh giới giữa những đàn sống khỏe và những đàn suy thoái dần.

Điều nguy hiểm nhất tháng 7 không phải là thiếu mật, mà là bệnh nấm và sự mất tinh thần của đàn. Khi độ ẩm trên 80%, ấu trùng dễ bị nhiễm nấm, ong già còn bị bệnh cánh. Mình đã mất những đàn khỏe mạnh chỉ vì bỏ qua tình trạng ẩm ướt trong tháng này.

Kiểm tra và điều chỉnh tổ để thông thoáng

Hành động đầu tiên là mở cửa ổ rộng hơn để tăng thông gió. Nếu tổ được đặt trong nhà kín, mình sẽ dịch chuyển sang vị trí có gió thoảng, tránh nắng trực tiếp nhưng đảm bảo luồng khí lưu thông. Tổ ong dú không thích nắng nóng như ong mật, nhưng lại cần khô ráo. Cân bằng này là chìa khóa sống còn tháng 7.

Mình kiểm tra ổ mỗi 5–7 ngày, nhìn vào lỗ bay để thấy ong có hoạt động bình thường không. Nếu thấy ong chậm chạp, bay lơ lửng, đó là dấu hiệu đàn đang suy. Lúc đó, phải hành động ngay: lau sạch độ ẩm trong ổ bằng khăn khô, hoặc đặt hộp chứa vôi sống bên cạnh để hút ẩm.

Thức ăn bổ sung khi hoa khan

Tháng 7 ở Trảng Bàng, cao su đã rụng lá, tràm vừa hết nở. Mật tự nhiên khan, ong phải sống dựa vào dự trữ. Nếu thấy tổ nhẹ, mình cho ăn bổ sung ngay. Cách đơn giản nhất là mật lẫn nước theo tỉ lệ 1:1, hoặc nước đường nồng độ cao. Cho từng chút một vào bình nhỏ đặt gần lỗ bay, để ong tự lấy.

Đừng cho quá nhiều một lúc, vì ong dú không như ong mật có khả năng bảo quản lâu dài. Cho 100–150ml mỗi lần, chờ ong ăn hết rồi cho thêm. Điều này vừa cấp dưỡng, vừa giúp mình theo dõi được tình trạng đàn.

Phòng chống bệnh nấm và theo dõi sức khỏe

Bệnh nấm là kẻ thù số một tháng 7. Ấu trùng bị nấm sẽ chết, mẹ ong sẽ vứt bỏ chúng, làm đàn mất sức sinh sản. Để phòng, mình đảm bảo ổ luôn khô ráo, không để nước đọng, và tăng cường thông gió. Nếu phát hiện ấu trùng chết bất thường, phải tách riêng tổ đó, không để lây sang đàn khác.

Theo dõi số lượng ong trong tổ cũng rất quan trọng. Tháng 7, một tổ khỏe mạnh vẫn duy trì 8,000–15,000 con. Nếu giảm mạnh, đó là tín hiệu cảnh báo. Mình thường ghi chép lại quan sát hàng tuần để so sánh xu hướng.

Chuẩn bị cho tháng 8 và 9

Cuối tháng 7, mình bắt đầu chuẩn bị cho giai đoạn khó khăn tiếp theo. Tháng 8–9, hoa vẫn khan, mưa dư còn kéo dài. Những đàn mạnh lúc này cần được "lót dạ" để sẵn sàng vượt qua. Nếu đàn nào yếu, tháng 7 là lúc cuối cùng để quyết định có nên gộp với đàn khác hay để cho tự nhiên chết đi.

Mình ưu tiên giữ lại những tổ mẹ mạnh, vì chúng sẽ là nền tảng cho mùa thu hoạch tháng 10–11. Đó là lý do tháng 7 không nên tách đàn hay làm bất cứ thao tác gây stress nào cho ong.

Câu hỏi thường gặp