Số tổ tăng gấp đôi mỗi năm: kỳ vọng hay ảo tưởng

Con số gấp đôi mỗi năm nghe rất hấp dẫn, và hay được nhắc lúc bán tổ. Mười tổ năm nay thì năm sau hai mươi, ba năm là tám mươi.

Trên giấy thì đúng. Trên thực tế thì gần như không ai đạt được, và người cố đạt thường mất nhiều hơn được.

Vì sao con số lý thuyết không đạt được

Muốn gấp đôi thì mọi đàn đều phải tách được mỗi năm. Thực tế chỉ một phần đàn đủ ba điều kiện: đủ quân, đủ dự trữ, đúng mùa hoa.

Đàn mới tách năm ngoái thì năm nay chưa đủ sức tách tiếp. Đàn yếu thì không tách. Đàn vừa gặp sự cố cũng không.

Rồi trong số tổ con tách ra, một phần không qua được mùa khô đầu tiên. Tỉ lệ này cao hay thấp tuỳ chuẩn bị, nhưng không bao giờ bằng không.

Cộng lại thì mức tăng thực tế thấp hơn nhiều so với con số nhân đôi.

Cái giá của việc ép tăng nhanh

Ép tách tối đa thì đàn nào cũng mỏng. Trại đông tổ nhưng không tổ nào cho mật đáng kể.

Mùa khô tới là hàng loạt cùng suy, vì đàn nào cũng ít dự trữ. Có năm mất một phần ba số tổ chỉ trong một mùa.

Công chăm tăng theo số tổ nhưng thu về không tăng tương ứng. Nhiều người tới lúc này mới nhận ra mình đang làm nhiều mà được ít.

Chưa kể nguồn hoa quanh nhà có giới hạn. Vượt quá sức chứa thì thêm tổ chỉ là chia nhỏ phần ăn sẵn có.

Mức tăng hợp lý

Tăng chậm mà chắc thì sau năm năm số tổ không kém, lại đỡ mất mát.

Nguyên tắc đơn giản: chỉ tách những đàn thật sự dư sức, và không bao giờ tách quá một phần số đàn trong một năm.

Nếu nguồn hoa quanh nhà có hạn thì dừng lại ở mức phù hợp, đừng cố tăng nữa. Thêm tổ mà mọi đàn cùng yếu thì không có lợi gì.

Muốn tăng nhanh hơn thì phải mở rộng nguồn hoa trước: trồng bổ sung, hoặc tìm thêm địa điểm đặt tổ cách xa vài trăm mét.

Khi người bán hứa con số

Nghe con số gấp đôi từ người bán tổ thì nên hỏi lại: gấp đôi trong điều kiện nào, đã có ai đạt chưa, ở vùng nào.

Câu trả lời cụ thể thì đáng nghe. Câu trả lời chung chung thì đó chỉ là lời bán hàng.

Người nuôi thật thường trả lời dè dặt hơn nhiều, vì họ biết mỗi vườn mỗi khác và năm nào cũng có bất ngờ.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Lập kế hoạch dựa trên con số nhân đôi
• Tách mọi đàn đủ điều kiện mà không tính nguồn hoa
• Đánh giá thành công bằng số tổ thay vì sức đàn

Câu hỏi thường gặp

Mức tăng bao nhiêu là tốt?

Tăng vừa phải mà đàn nào cũng khoẻ vẫn hơn tăng nhanh rồi mất. Con số cụ thể tuỳ nguồn hoa từng vườn.

Có ai đạt gấp đôi thật không?

Có, trong điều kiện nguồn hoa rất tốt và chăm sát, nhưng không duy trì được nhiều năm liên tiếp.

Nuôi để bán tổ thì tính thế nào?

Vẫn phải dựa trên nguồn hoa. Bán tổ non thì người mua mất đàn, cuối cùng mình mất uy tín.

Mua thêm tổ thay vì tách có hơn không?

Trong một số trường hợp có, nhất là khi muốn tăng nhanh mà đàn hiện có chưa dư sức. Nhưng vẫn phải xét nguồn hoa.

Bao lâu thì trại được coi là ổn định?

Khi qua vài mùa khô mà số tổ không giảm và mật thu đều. Thường phải ba tới năm năm.