Tách xong rồi thì chờ bao lâu mới yên tâm. Đây là câu hỏi thường trực của người mới tách lần đầu.
Không có ngày cố định, nhưng có những mốc khá rõ để biết mọi việc đang đi đúng hướng hay không.
- Tuần 4–6 là mốc quan trọng nhất: phải thấy ong non tập bay
- Khoảng ba tháng thì đàn con tự lo được trong điều kiện thuận
- Qua trọn một mùa khô mới gọi là đứng vững
- Không thu mật từ đàn con trong năm đầu
Các mốc theo tuần
Nhìn từ ngoài là chính, hạn chế mở thùng.
| Mốc | Dấu hiệu tốt | Dấu hiệu đáng lo |
|---|---|---|
| Tuần 1 | Ong ra vào, bay định vị trước cửa | Ong bò không bay được |
| Tuần 2 – 3 | Bắt đầu có nhịp đều, ống tổ được sửa | Ong thưa dần rõ rệt |
| Tuần 4 – 6 | Ong non tập bay giữa trưa | Không thấy ong non |
| Tháng 2 – 3 | Quân tăng, mang phấn đều | Quân đứng yên hoặc giảm |
| Sau 6 tháng | Ống tổ dày, dự trữ hình thành | Vẫn mỏng như lúc mới tách |
Mốc tuần 4 tới 6 vì sao quan trọng
Đó là lúc lứa ấu trùng đầu tiên sau khi tách nở ra và bắt đầu tập bay.
Thấy đám ong nhỏ bay lượn trước cửa tổ vào giữa trưa nghĩa là đàn có chúa và chúa đang đẻ. Đây là bằng chứng chắc nhất mà không cần mở thùng.
Nếu qua sáu tuần mà không thấy hiện tượng này, khả năng cao là đàn không có chúa. Lúc đó mới nên mở kiểm tra, và tính chuyện ghép về đàn khác.
Trước mốc này thì không kết luận được gì, vì ong thợ cũ vẫn còn sống và hoạt động bình thường.
Ba tháng và một mùa khô
Sau khoảng ba tháng, đàn con thường đã tự lo được trong điều kiện có hoa. Quân đủ, có lứa kế cận, dự trữ bắt đầu hình thành.
Nhưng đó chưa phải đứng vững. Phép thử thật là mùa khô. Đàn con qua được quãng tháng 1–3 mà không suy nặng thì mới coi như thành.
Vì vậy tách vào tháng 5–9 là hợp lý: đàn con có bốn năm tháng hoa để gây dựng trước khi gặp mùa khó đầu tiên.
Tách vào tháng 10–12 thì đàn con gần như chắc chắn phải vào mùa khô với tay trắng.
Những gì không nên làm với đàn con
Không thu mật trong năm đầu. Đàn đang gây dựng, lấy đi là kéo lùi.
Không tách tiếp. Đàn con chưa đủ sức để lại chia đôi, dù nhìn có vẻ đông.
Không dời chỗ. Ong dú định vị theo cảnh quan, dời là bắt học lại từ đầu đúng lúc đang yếu.
Không mở thùng thường xuyên. Mỗi lần mở là một lần lấy đi công sức của đàn.
Việc duy nhất nên làm đều đặn là chống kiến. Đàn con là mục tiêu ưa thích của kiến vì quân mỏng, khó tự vệ.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Thu chút mật từ đàn con vì thấy đã có bọng đầy
- Mở thùng liên tục trong tháng đầu để tìm chúa
- Kết luận đàn hỏng ngay từ tuần thứ hai
Câu hỏi thường gặp
Đàn con bao giờ mới thu mật được?
Thường từ năm thứ hai trở đi, sau khi đã qua một mùa khô và gây được dự trữ.
Có cần cho đàn con ăn thêm không?
Nếu tách đúng mùa hoa thì không cần. Phải cho ăn thường nghĩa là đã tách sai thời điểm.
Đàn con yếu hơn đàn mẹ là bình thường chứ?
Bình thường và kéo dài khá lâu. So đàn con với đàn mẹ trong năm đầu là so lệch.
Tách rồi đàn mẹ có bị yếu đi không?
Có, đàn mẹ cũng mất một phần quân và dự trữ. Đó là lý do chỉ tách khi đàn mẹ thật sự dư sức.
Nếu tách vào cuối năm thì cứu bằng cách nào?
Chăm kỹ hơn, chống kiến chặt, và chấp nhận có thể phải cho ăn qua mùa khô. Tốt nhất vẫn là tránh tách vào lúc đó.