Cho ăn bổ sung là chữa cháy. Trồng cây nguồn hoa mới là cách bền, làm một lần dùng nhiều năm.
Cái khó không phải trồng cây gì, mà là trồng sao cho lịch nở nối tiếp nhau, đừng dồn hết vào một mùa rồi lại trống.
- Ưu tiên cây nở vào tháng 1–3, quãng trống nặng nhất trong năm
- Trồng nhiều loại nở lệch nhau tốt hơn trồng nhiều một loại
- Cây thân thảo cho kết quả sau vài tháng, cây lâu năm sau vài năm
- Không cần diện tích lớn, vài chục mét vuông quanh khu tổ là đủ
Nguyên tắc chọn cây
Thứ nhất, phải hợp thổ nhưỡng và chịu được nắng khô của vùng. Cây đẹp mà không sống nổi qua mùa khô thì vô ích.
Thứ hai, hoa phải nhỏ và nhiều. Ong dú thân nhỏ, vòi ngắn, hoa to ống sâu chúng không vào được. Một bụi hoa li ti nở dày có giá trị hơn một cây hoa to.
Thứ ba, ưu tiên loại nở vào quãng mình đang thiếu. Trồng thêm cây nở vào mùa mưa thì chẳng giải quyết gì, vì mùa đó vốn đã dư.
Thứ tư, dễ chăm. Cây đòi tưới nhiều, bón nhiều thì vài tháng là bỏ bê.
| Loại cây | Thời gian nở | Ưu điểm | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Cúc quỳ (dã quỳ) | Cuối năm tới đầu năm | Chịu khô rất tốt | Mọc lan, cần khống chế |
| Sao nhái | Rải rác cả năm | Dễ trồng, nở dài | Gieo lại sau vài vụ |
| É trắng, húng quế | Sau khi cây già | Cho phấn tốt | Phải để trổ hoa, đừng ngắt |
| Hoa mười giờ | Mùa khô | Chịu nắng gắt | Trồng thành vạt mới hiệu quả |
| Keo lá tràm | Tuỳ vùng | Cây lâu năm, bền | Vài năm mới có kết quả |
| Chuối | Quanh năm | Có hoa liên tục | Cần chỗ ẩm |
| Đậu biếc | Mùa mưa kéo dài | Leo giàn, che nắng luôn | Cần giàn |
Bố trí thế nào
Trồng thành vạt chứ đừng trồng lẻ tẻ. Một vạt cúc quỳ vài mét vuông có giá trị hơn mười cây trồng rải rác khắp vườn.
Đặt vạt hoa trong bán kính vài chục mét quanh khu tổ, chỗ ong dễ tới. Xa quá thì chúng vẫn đi được nhưng tốn sức hơn.
Chừa lối đi để còn chăm sóc và tới thăm tổ. Trồng bịt hết lối thì vài tháng sau ngại vào, mà ngại vào thì tổ bị bỏ bê.
Tránh trồng sát chân thùng vì cây cao lên sẽ chạm thùng, thành cầu cho kiến.
Cây nào nên tránh trồng gần khu tổ
Cây thường xuyên phải phun thuốc là thứ đầu tiên nên tránh. Cây ăn trái trong vườn nhà hay bị phun định kỳ, trồng thêm sát khu tổ là tự chuốc rủi ro.
Cây thân leo mọc nhanh cũng nên tránh trồng sát chân thùng. Chỉ vài tháng là dây leo bò lên tới nắp, thành cầu cho kiến, mà mình thì quen mắt không để ý.
Cây quá cao che kín nắng sáng cũng không nên. Ong dú cần nắng sớm để khởi động, tán che kín cả ngày làm giờ kiếm ăn ngắn lại.
Còn lại thì gần như cây nào ra hoa nhỏ và nhiều đều dùng được.
Bắt đầu từ đâu nếu chưa có gì
Năm đầu làm hai việc: gieo một vạt sao nhái hoặc cúc quỳ ở góc vườn, và ngừng phát trụi lớp cỏ dại sẵn có.
Việc thứ hai không tốn gì mà hiệu quả ngay. Nhiều vườn đã có sẵn nguồn nền tốt, chỉ là năm nào cũng bị dọn sạch.
Năm thứ hai trồng thêm cây lâu năm ở bờ rào. Trồng lúc này thì vài năm sau có kết quả, mà lúc đó số tổ cũng đã tăng, vừa kịp.
Ghi lại tháng nào cây gì nở. Sau một năm là có lịch riêng cho vườn nhà.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Trồng toàn cây nở vào mùa mưa, mùa vốn đã dư hoa
- Trồng lẻ tẻ khắp vườn thay vì thành vạt
- Chọn cây cần tưới bón nhiều rồi bỏ bê sau vài tháng
Câu hỏi thường gặp
Trồng bao nhiêu là đủ cho mười tổ?
Không có công thức. Vài chục mét vuông hoa nền cộng với nguồn sẵn có quanh xóm thường đủ cho quy mô vườn nhà.
Cây ăn trái có tính là nguồn hoa không?
Có, nhưng chỉ trong vài tuần ra hoa. Không thay được nguồn nền quanh năm.
Hoa cảnh trồng chậu có ích không?
Có, nhất là ở nhà phố. Nhưng lượng ít, chỉ bổ sung chứ không thành nguồn chính.
Bao lâu sau khi trồng thì ong ghé?
Ngay khi cây ra hoa. Ong dú tìm nguồn rất nhanh trong bán kính hẹp của chúng.
Có cây nào nên tránh không?
Tránh cây thường xuyên phải phun thuốc, và tránh trồng sát chân thùng vì tạo cầu cho kiến.