Nuôi ong dú trong vườn cao su — cái được và cái mất

Vườn cao su có nhiều thứ nghe rất hợp để đặt tổ: bóng mát quanh năm, ít gió lùa, đất rộng, ít người qua lại.

Nhưng nuôi vài năm mới thấy cái giá phải trả, và nó nằm ở chỗ ít ai nghĩ tới lúc đầu.

Cái được

Bóng mát cả ngày, thùng không bị nắng gắt như đặt ngoài trống. Ở Tây Ninh mùa khô đây là lợi thế thật.

Ít gió lùa vì có tán che, thùng ít bị lật hơn.

Đất rộng, đặt được nhiều cụm cách xa nhau, mỗi cụm có vùng ăn riêng.

Ít người qua lại nên đàn yên tĩnh, ít bị khua động.

Với người có sẵn lô cao su thì không mất thêm chi phí thuê đất.

Thêm một điểm ít ai tính: lô cao su thường xa nhà dân, ít trẻ con nghịch phá, ít nguy cơ mất trộm thùng. Với trại đặt nhiều tổ thì đó cũng là cái đáng kể.

Cái mất

Cao su không cho hoa đáng kể cho ong dú. Đây là điều nhiều người tưởng ngược lại.

Nghĩa là đàn hoàn toàn sống nhờ lớp cây bụi, cỏ dại mọc dưới tán và ở bờ lô. Nguồn này mỏng và bấp bênh.

Tới mùa rụng lá, người ta dọn sạch thực bì để phòng cháy. Vậy là mất luôn nguồn phụ, đúng lúc cũng chẳng có gì khác.

Cộng thêm bóng râm cả ngày làm ong ra muộn về sớm, giờ kiếm ăn ngắn lại.

Cách nuôi được trong vườn cao su

Đặt tổ ở mép lô hoặc chỗ tán thưa, nơi có nắng sáng hắt vào, đừng đặt sâu giữa lô.

Chừa lại vài vạt thực bì quanh khu đặt tổ khi dọn phòng cháy. Chỉ vài chục mét vuông nhưng khác nhiều.

Trồng bổ sung ở bờ lô: cúc quỳ, sao nhái, keo lá tràm. Bờ lô thường bỏ trống, tận dụng được.

Chấp nhận nuôi ít hơn so với vườn có nguồn hoa tốt. Ép nuôi nhiều thì mùa khô là mất hàng loạt.

Quãng tháng 1 tới 3

Đây là quãng quyết định. Cao su rụng lá rồi ra lá non, thực bì bị dọn, cỏ dại tàn vì khô.

Việc đúng là để yên hoàn toàn: không tách, không thu mật, không mở thùng. Chỉ kiểm chống kiến vì đây cũng là mùa kiến mạnh.

Nếu đàn kiệt thật thì cho ăn ít và đều, ngưng khi thấy phấn về lại.

Đàn qua được quãng này thì từ tháng 4 sẽ hồi rất nhanh, vì mùa mưa tới là cỏ dại bùng lên dưới tán.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Đặt tổ sâu giữa lô vì nghĩ càng mát càng tốt
• Dọn sạch thực bì quanh khu đặt tổ khi phòng cháy
• Nuôi nhiều tổ vì thấy đất rộng

Câu hỏi thường gặp

Cao su có cho mật không?

Không đáng kể cho ong dú. Giá trị của vườn cao su nằm ở lớp cây bụi và cỏ dại mọc dưới tán.

Mủ cao su có ảnh hưởng tới ong không?

Không ảnh hưởng trực tiếp. Điều đáng lo hơn là thuốc kích mủ nếu có sử dụng.

Đặt tổ ở bờ lô hay giữa lô?

Bờ lô tốt hơn: có nắng sáng, gần nguồn cỏ dại, dễ đi lại.

Có nên nuôi ong dú ở vườn cao su không?

Được nếu chủ động trồng bổ sung và chấp nhận nuôi vừa phải. Vườn có cây ăn trái vẫn thuận lợi hơn.

Mùa cạo mủ có ảnh hưởng gì không?

Chủ yếu là người qua lại nhiều hơn. Đặt tổ tránh lối cạo là được.