Vườn nhà ở quê thường đã có gà vịt trước khi có ong. Nhiều người lo hai bên không hợp nhau.
Thực tế là sống chung được, nhưng có ba bốn chỗ va nhau mà nếu không tính trước thì phiền cả hai bên.
- Gà có ăn ong nhưng không đáng kể nếu tổ đặt cao
- Vấn đề lớn hơn là gà bới quanh chân thùng làm lung lay
- Phân gia cầm hút kiến, kiến mới là mối nguy thật
- Ngăn khu bằng lưới thấp là đủ, không cần tách hẳn
Gà có ăn ong dú không
Có, nhưng ít. Gà mổ những con bò dưới đất hoặc bay thấp, chủ yếu là ong yếu hoặc ong sắp chết mà đàn đã thải ra.
Với tổ đặt cao khỏi mặt đất thì lượng mất không đáng kể, đàn bù lại thừa sức.
Đáng lo hơn là gà tây và vịt xiêm, chúng cao hơn và mổ tới được cửa tổ nếu đặt thấp. Với mấy loại này thì phải kê cao hẳn hoặc ngăn khu.
Chim sẻ và chim sâu ăn ong nhiều hơn gà, nhưng cũng không tới mức làm suy đàn.
| Loài | Mức ảnh hưởng | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Gà ta | Nhẹ | Kê tổ cao là đủ |
| Vịt | Rất nhẹ | Không cần làm gì |
| Gà tây, ngan | Trung bình | Kê cao hoặc rào khu |
| Chim sẻ, chim sâu | Nhẹ tới trung bình | Khó ngăn, thường không đáng lo |
| Chó, mèo | Nhẹ | Chủ yếu là va đổ thùng |
Chuyện gà bới đất
Đây mới là vấn đề thật. Gà bới quanh gốc, quanh chân thùng, moi đất làm lỏng chân kê. Vài tháng như vậy là thùng lung lay, gặp mưa gió thì đổ.
Vịt thì làm ướt và nhão đất quanh đó, chân gỗ mau mục hơn.
Cách xử lý đơn giản: đổ một vòng bê tông mỏng hoặc lát gạch quanh chân thùng, gà không bới được. Vừa giữ chân vững vừa dễ quét dọn.
Phân gia cầm và kiến
Chỗ nào có gà vịt thì chỗ đó có kiến, vì phân và thức ăn rơi vãi hút kiến tới.
Kiến mới là mối nguy thật với đàn ong dú, chứ không phải bản thân con gà. Đặt tổ ngay khu chuồng gà nghĩa là đặt giữa vùng kiến hoạt động mạnh.
Nên tách khu đặt tổ ra khỏi khu chuồng và khu cho gà ăn, cách vài chục mét là đủ. Nếu không tách được thì phải kiểm chân chống kiến kỹ hơn bình thường, mỗi tuần một lần.
Bố trí cho cả hai bên
Cách làm ở nhiều vườn: rào một khu nhỏ cho tổ ong bằng lưới thấp, gà không vào được nhưng vẫn thoáng.
Khu này chọn chỗ có nắng sáng, xa chuồng gà, xa chỗ để thức ăn gia cầm.
Trong khu để cỏ mọc tự nhiên hoặc trồng vạt hoa nền, vừa có nguồn hoa vừa không bị gà bới.
Lối vào khu chừa cho mình đi thăm tổ. Rào cao chừng nửa mét là đủ cho gà ta, cao hơn nếu nuôi ngan hay gà tây.
Một cái lợi ít ai để ý: khu rào riêng còn giúp mình dễ quan sát. Không có gà bới, mặt đất quanh chân thùng sạch, nên xác ong rơi xuống hay đường kiến bò lên đều nhìn thấy ngay. Nhiều sự cố được phát hiện sớm chỉ nhờ chỗ đặt tổ gọn gàng.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Đặt tổ ngay cạnh chuồng gà cho tiện trông coi
- Để gà bới quanh chân thùng vì nghĩ không sao
- Rắc thức ăn gia cầm gần khu đặt tổ
Câu hỏi thường gặp
Gà có phá tổ ong dú không?
Không phá được tổ. Chúng chỉ mổ ong bò dưới đất và bới quanh chân thùng.
Ong dú có tấn công gà không?
Không. Ong dú không có ngòi, chúng chỉ bu và cắn nhẹ khi bị động tới tổ.
Nuôi chung có ảnh hưởng chất lượng mật không?
Không ảnh hưởng nếu giữ vệ sinh và không để thức ăn gia cầm gần tổ.
Chó mèo có sao không?
Chủ yếu là rủi ro va đổ thùng nếu tổ đặt thấp. Kê cao và cố định là xong.
Có nên nuôi ong ở khu vườn hoàn toàn riêng không?
Nếu có điều kiện thì tốt, nhưng không bắt buộc. Ngăn khu nhỏ trong cùng vườn cũng đủ dùng.