Ong dú tháng 6–7 ở Trảng Bàng: đỉnh cao mùa mưa và mật tràm

Tháng 6–7 ở Trảng Bàng là thời điểm mà người nuôi ong dú chờ đợi nhất trong năm. Sau những tháng khó khăn từ tháng 1–3 khi hoa hiếm, mưa đã ổn định, nhiệt độ ấm áp, và quan trọng nhất là hoa tràm nở rộ trên khắp vùng Đông Nam Bộ. Đây không chỉ là mùa đàn ong bận rộn kiếm ăn mà còn là giai đoạn quyết định cho sức khỏe và năng suất của cả năm.

Hoa tràm — nguồn mật chính của mùa hè

Ở Trảng Bàng, tràm là cây mọc hoang và được trồng rải rác trong các vườn. Từ tháng 6 đến hết tháng 7, hoa tràm nở đầy đủ với những bông nhỏ trắng xóa. Ong dú bay xa tới 300–500 mét để tìm kiếm, và trong giai đoạn này chúng hoạt động từ sáng sớm tới chiều tối. Mật từ hoa tràm có màu nhạt, vị nhẹ, rất được ưa chuộng. Một tổ ong khỏe mạnh có thể tích lũy 0,5–1 lít mật trong tháng nếu điều kiện thời tiết thuận lợi.

Ngoài tràm, các cây ăn trái như xoài, vải, nhãn cũng bắt đầu ra hoa vào dịp này. Hoa dại ven ruộng vẫn còn, tạo thành một mạng lưới nguồn hoa liên tục giúp đàn duy trì đủ năng lượng cho hoạt động. Điều kiện này rất khác với tháng 1–3 khi cao su rụng lá và thực bì bị dọn sạch.

Chăm sóc đàn khi hoạt động mạnh

Tháng 6–7, đàn ong dú ở Trảng Bàng thường có từ vài chục nghìn đến vài chục nghìn con, tùy tuổi của tổ. Người nuôi cần kiểm tra đàn mỗi tuần để đảm bảo chúng có đủ không gian. Nếu bọng sáp chứa mật gần đầy, cần chuẩn bị thêm bọng hoặc hộp mở rộng để tổ có chỗ lưu trữ. Nếu không, đàn sẽ nhanh chóng chật chội và có nguy cơ chia đàn hoang hoặc bỏ tổ.

Mưa kéo dài có thể làm ong không thể bay ra kiếm ăn. Trong những ngày này, hãy đảm bảo tổ có đủ lương thực từ trước. Nếu thấy đàn yếu đi, có thể cho thêm đường hoặc mật cũ (nếu có) để duy trì sức sống. Tuy nhiên, cần tránh cho quá nhiều vì điều này có thể làm đàn lười đi kiếm ăn.

Thu mật và bảo quản trong mùa mưa

Khi bọng sáp chứa mật đã lên men hoàn toàn (mật đặc, không còn nước), người nuôi có thể tiến hành thu mật. Phương pháp thông dụng ở Trảng Bàng là hút bằng ống nhỏ hoặc chắt bằng lưới mịn. Mật ong dú chứa trong các bọng sáp riêng lẻ, nên việc thu không cần thiết phải tháo hộp hay quay ly tâm như ong mật.

Sau khi thu, mật cần được bảo quản trong hộp kín, nơi thoáng mát và không có ánh sáng trực tiếp. Mưa tháng 6–7 làm độ ẩm không khí cao, nên cần chú ý đến việc bảo quản để mật không bị sủi bọt hoặc lên men bất thường. Một số người nuôi để mật trong ngôi nhà hoặc kho với quạt thông gió nhẹ.

Phòng chống bệnh và sâu bệnh

Mùa mưa, môi trường ẩm ướt tạo điều kiện thuận lợi cho nấm mốc và các loại nấm gây bệnh. Ngoài ra, một số loại sâu bệnh có thể xâm nhập tổ khi ong đang bận kiếm ăn. Hãy thường xuyên kiểm tra lỗ vào của tổ, đảm bảo nó sạch sẽ và không có dấu hiệu lạ. Nếu thấy ong chết bất thường hoặc mùi lạ phát ra từ tổ, cần xem xét kỹ càng.

Giữ khu vực xung quanh tổ sạch sẽ, tránh để nước đọng gần tổ. Nếu tổ đặt trong vườn, hãy chắc chắn rằng nó không bị nước mưa chảy vào trực tiếp. Một số người nuôi dùng mái che hoặc đặt tổ trên cao để tránh ngập nước.

Chuẩn bị cho tháng 8 và sau

Tháng 8 thường là lúc mưa còn nhiều nhưng hoa bắt đầu giảm dần. Nên dùng thời gian tháng 6–7 để tích lũy mật và tăng cường sức khỏe đàn. Nếu có kế hoạch tách đàn, tháng 7 là thời điểm tốt vì đàn đủ mạnh và điều kiện thời tiết vẫn thuận lợi. Tách đàn vào lúc này có tỉ lệ sống cao hơn so với tách vào mùa khô.

Người nuôi ở Trảng Bàng thường dành thời gian tháng 6–7 để chuẩn bị các hộp, bọng sáp mới, sửa chữa cơ sở vật chất trước khi bước vào những tháng khó khăn hơn. Đây cũng là giai đoạn để ghi chép lại tình trạng từng tổ, để biết được những tổ nào khỏe, những tổ nào yếu, phục vụ cho công tác quản lý lâu dài.

Câu hỏi thường gặp