Mùa khô Đông Nam Bộ: đàn ong dú cần gì nhất

Mùa khô ở Đông Nam Bộ kéo dài từ khoảng tháng 12 tới tháng 4. Đây là quãng phân định đàn nào thật sự khoẻ.

Điều đàn cần trong mùa này khác hẳn mùa mưa, và phần lớn là những thứ mình không làm chứ không phải làm thêm.

Bốn thứ đàn cần

Thứ nhất là dự trữ. Đây là thứ quyết định, mà nó phụ thuộc vào việc mình đã chừa lại bao nhiêu khi thu mật cuối mùa mưa. Không làm gì được trong mùa khô để bù.

Thứ hai là bóng mát buổi chiều. Nắng chiều mùa khô rất gắt, thùng phơi nguyên buổi thì đàn phải dồn quân quạt.

Thứ ba là được yên. Mỗi lần mở thùng trong mùa này đều tốn của đàn nhiều hơn bình thường.

Thứ tư là chống kiến. Nguồn ăn ngoài tự nhiên cạn nên kiến tìm tới tổ ong nhiều hơn hẳn.

Dấu hiệu đàn đang đuối

Lượt ong ra vào giảm dần dù trời nắng đẹp. Đây là dấu hiệu sớm nhất.

Ong về ít mang phấn. Đứng nhìn năm phút không thấy con nào chân dính phấn thì nguồn ăn đã cạn.

Nặng hơn thì ong thợ kéo ấu trùng ra ngoài. Đàn tự cắt bớt miệng ăn để sống. Thấy cảnh này là phải can thiệp.

Mở thùng thấy bọng mật rỗng, ong tụ lại một góc, cũng là dấu hiệu nguy.

Cho ăn thế nào cho đúng

Chỉ cho ăn khi đã có dấu hiệu đói rõ, không cho ăn phòng xa.

Cho ít và đều, đặt ở nơi chỉ đàn mình tới được. Cho nhiều một lúc dễ sinh cướp mật giữa các tổ, lúc đó rối hơn là đói.

Ngưng ngay khi thấy ong bắt đầu mang phấn về lại. Kéo dài thì đàn quen ăn sẵn, lười đi kiếm, và mật thu sau đó cũng không ra chất mật thật.

Nếu năm nào cũng phải cho ăn thì vấn đề nằm ở nguồn hoa quanh nhà chứ không ở đàn. Phải trồng bổ sung chứ đừng nuôi bằng cách cho ăn.

Chuẩn bị từ mùa trước

Mùa khô không phải lúc để xoay xở. Mọi thứ quyết định từ cuối mùa mưa.

Thu mật chừa lại đủ. Đây là điều quan trọng nhất và cũng hay bị bỏ qua nhất.

Không tách đàn vào tháng 10–12, để tổ con không phải vào mùa khô với tay trắng.

Trồng vài vạt hoa chịu khô quanh khu đặt tổ từ đầu mùa mưa, tới mùa khô là có.

Kiểm tra và gia cố che nắng trước khi vào mùa.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Mở thùng kiểm tra thường xuyên vì lo đàn đói
• Cho ăn nhiều một lúc gây cướp mật giữa các tổ
• Thu mật cạn vào cuối mùa mưa rồi mùa khô mới lo

Câu hỏi thường gặp

Mùa khô đàn có chết không?

Đàn khoẻ và đủ dự trữ thì không, chỉ chững lại. Đàn mới tách hoặc bị thu cạn mới có nguy cơ thật.

Có nên che nắng hoàn toàn không?

Không. Ong cần nắng sáng để khởi động. Che phần chiều là đủ.

Tưới nước quanh tổ cho mát có nên không?

Không cần và dễ gây ẩm. Che nắng và chọn chỗ đặt hiệu quả hơn.

Mùa khô có thu được mật không?

Không nên. Phần mật trong tổ là vốn cầm cự, lấy đi là đẩy đàn vào rủi ro.

Bao giờ thì đàn hồi lại?

Khoảng một tháng sau những trận mưa đầu mùa, khi hoa dại bắt đầu nở lại.