Mưa đầu mùa và những thay đổi thấy rõ ở cửa tổ

Sau mấy tháng khô, vài trận mưa đầu mùa làm mọi thứ đổi rất nhanh. Cỏ mọc lại, cây đâm chồi, hoa dại bung trong vòng một hai tuần.

Đàn ong phản ứng ngay, và cửa tổ là nơi thấy rõ nhất.

Những gì thấy được

Ngay sau trận mưa lớn đầu tiên, đàn thường im ắng một hai ngày vì trời còn ẩm và mát.

Rồi trong vòng một hai tuần, khi cỏ và cây bụi bắt đầu ra hoa, lượt ong ra vào tăng lên rõ rệt. Buổi sáng cửa tổ nhộn nhịp hẳn so với mấy tháng trước.

Dấu hiệu chắc nhất là màu phấn trên chân ong. Mùa khô ong về ít phấn, màu đơn điệu. Đầu mùa mưa thì thấy nhiều màu khác nhau trong cùng một buổi, chứng tỏ nguồn hoa đa dạng trở lại.

Vài tuần sau nữa thì thấy ong non tập bay, dấu hiệu chúa đã đẻ mạnh trở lại.

Việc nên làm lúc chuyển mùa

Đây là lúc hợp lý để làm những việc cần mở thùng, vì đàn đang sung và chịu được xáo trộn.

Kiểm tra tổng thể: bọng có mốc không sau mùa khô, thùng có nứt không, chân chống kiến còn tốt không.

Gia cố chống đổ trước khi vào mùa mưa lớn. Lay thử từng thùng, cái nào lung lay thì xử lý ngay.

Nếu định tách đàn thì đây là lúc chuẩn bị, còn tách thật thì đợi thêm vài tuần cho nguồn hoa ổn định hẳn.

Đừng vội mừng quá sớm

Mưa đầu mùa hay có kiểu mưa vài trận rồi tạnh cả tuần. Hoa nở rồi tàn, đàn hồi rồi chững lại.

Vì vậy đừng thấy vài trận mưa là tách đàn ngay. Chờ tới khi mưa đã đều, thường là vài tuần sau trận mưa đầu tiên.

Cũng đừng vội thu mật. Đàn vừa qua mùa khô, dự trữ mỏng, phần mật mới gom là để bù lại chứ chưa dư.

Kiên nhẫn thêm một tháng thì mọi việc chắc chắn hơn nhiều.

Ghi lại mốc từng năm

Ghi ngày trận mưa lớn đầu tiên, và ngày thấy ong về nhiều màu phấn. Hai mốc này lệch nhau khoảng bao lâu là đặc điểm riêng của vườn mình.

Sau vài năm sẽ thấy quy luật: năm nào mưa sớm thì cả nhịp dịch lên, năm nào khô kéo dài thì lùi lại.

Có mốc riêng thì không phải đoán, cứ theo đó mà sắp lịch tách đàn và thu mật.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Tách đàn ngay sau vài trận mưa đầu tiên
• Thu mật ngay khi thấy đàn hoạt động mạnh trở lại
• Bỏ qua việc gia cố thùng trước mùa mưa lớn

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu sau mưa thì hoa nở?

Thường mười tới mười lăm ngày với hoa dại và cây bụi. Cây lớn thì lâu hơn.

Mưa nhiều quá có hại cho đàn không?

Mưa dầm liên tục nhiều ngày làm ong không ra được, nhưng nếu tổ khô ráo thì đàn vẫn ổn.

Có nên cho ăn thêm lúc chuyển mùa không?

Nếu đàn qua mùa khô còn khá thì không cần. Đàn kiệt sức thì cho ăn ít vài lần cho tới khi thấy phấn về đều.

Ong về mang phấn nhiều màu nghĩa là gì?

Nghĩa là quanh đó có nhiều loại hoa đang nở. Đó là dấu hiệu nguồn hoa dồi dào.

Mưa đầu mùa có làm hỏng mật trong tổ không?

Không, mật nằm trong bọng kín. Chỉ lo khi thùng bị dột hoặc ẩm kéo dài.